و قروح مزمنه و خبيثه و آگله و اورام و بثور و بواسير و نواصير و وجع المفاصل و اكثر امراض بلغميه و تسمين بدن و قطع عادت افيون و سائر اوجاع بارده و مواد نزله و زكام بيعديل است و مستعمل در اكثر آب مطبوخ اوست و جرم او مسدد و قوى التجفيف است مگر تازه او كه خشك نشده باشد فرسخ ششم در حرف الحاء المهمله حب النيل به فارسى تخم نيلوفر پيچ و بهندى زركى و مرچائ گويند و او دانه گياهيست شبيه بلبلاب در سيوم گرم و خشك مسهل اقسام كرم و با تربد مسهل بلغم غليظ و با سقمونيا مسهل صفرا و اخلاط غليظه و با هليله مسهل سودا و مفتح سده جگر و سپرز و جهت درد مفاصل و ساير امراض بارده نافع و قدر شربتش از يك دانگ تا نيم مثقال و يك درم و زياده او كشنده به معض و لصوق بماساريقا و اسهال مفرط و مصلحش هليله و سحق بليغ و آلودن او بروغن بادام است و بدلش به وزن او شحم حنظل است و قوتش تا سه سال باقىست حب بلسان تخم درخت بلسان است در آخر دوم گرم و خشك مدر بول و حيض و مقوى معده و مجفف رطوبات معده و احشا و امعا و رافع مغص و امراض بلغمى و سوداوى و ضيق النفس و درد معده و جهت تحليل نفخ و سرفه و ورم ريه و عرق النساء و صرع و سده جگر و استسقاء نافع و قدر شربتش تا دو درم و مضر مثانه و مصلحش كتيرا و بدلش يك نيم وزن او عود بلسان‌ست و اگر نباشد سليخه و در ترياقات هموزن او حب الغار يا زراوند طويل است حجر الحيه به فارسى مهرهء مار گويند قسمى از مار بهم مىرسد و قسمى معدنى مىباشد و آن را مارمهره نامند و بهترين او آنست كه چون بر موضع مار گزيده بگذارند بچسپد و بعد از ان چون در شير اندازند شير را منجمد كند چون جذب تمام سم كرده باشد ديگر نخسپد و هنگام جذب سم رنگ او متغير گردد پس از آنكه در شير اندازند سم خود بشير بازدهد و خود به حال آيد برائ گزيدن مار مخصوص است و به جهت گزيدن عقرب و ديگر هوام ضعيف العمل است و قدر شربتش تا سه قيراط حجر اليهود سنگيست به شكل بلوط مايل بسفيدى و طعمى ندارد و محمد بن احمد گويد كه نر و ماده مىباشد